در یکی از دیدارهای حساس و ۵ امتیازی تختهنرد، یک اشتباه در اجرای حرکت باعث شد تصمیمی غیرمعمول از سوی داور مسابقه گرفته شود. بازیکن سفید پس از زدن مهره حریف، بدون قرار دادن آن روی بار ساعت را زد و همین اتفاق بحثهایی درباره قوانین داوری تختهنرد و نحوه برخورد با حرکت غیرقانونی به وجود آورد.
ماجرا زمانی جدیتر شد که داور، به جای برگرداندن ساعت و اصلاح حرکت توسط بازیکن خاطی، مهره زدهشده را روی خانه ۱۸ قرار داد و اعلام کرد بازی باید از همان موقعیت ادامه پیدا کند.
ماجرای حرکت غیرقانونی در مسابقه تختهنرد
بازیکن سفید در این نوبت با تاس جفت ۳ بازی میکرد. او دو مهره خود را از خانه ۱۳ به خانه ۱۰ منتقل کرد و در ادامه مهره تک آبی را زد. سپس دو مهره دیگر را از خانه ۸ به خانه ۵ برد.
حرکت بازیکن در این مرحله هنوز یک بخش مهم داشت که انجام نشده بود. مهره آبی که زده شده بود، باید روی بار قرار میگرفت، اما بازیکن سفید بدون انجام این کار ساعت را زد.
بعد از زدن ساعت، او برای مشخص کردن وضعیت مهره زدهشده اقدام کرد.
همین موضوع باعث شد که بحث حرکت غیرقانونی در تختهنرد و نحوه برخورد داور با چنین اشتباهی مطرح شود.
قانون تختهنرد درباره مهره زدهشده چیست؟
در قوانین رسمی IBF، برای مهرهای که توسط حریف زده میشود، محل مشخصی در نظر گرفته شده است. این مهره باید روی بار قرار بگیرد و نمیتوان آن را در یکی از خانههای دیگر صفحه رها کرد.
بر اساس مواد ۵.۳ و ۱۴.۵، مهره زدهشده باید روی بار قرار بگیرد. بنابراین، در این مسابقه قرار نگرفتن مهره روی بار و زدن ساعت، به عنوان یک حرکت غیرقانونی مطرح میشود.
این موضوع اهمیت زیادی دارد، چون جای مهره روی صفحه میتواند مستقیما روی ادامه بازی و تصمیمهای بعدی بازیکنان تاثیر بگذارد.
برخورد داور با حرکت غیرقانونی چه باید باشد؟
یکی از بخشهای مهم قوانین داوری تختهنرد، نحوه اصلاح یک حرکت غیرقانونی است.
طبق ماده ۱۴.۷، اگر بازیکنی حرکت غیرقانونی انجام دهد و پس از آن ساعت را بزند، حریف میتواند ساعت را برگرداند تا بازیکن خاطی با زمان خودش اشتباه را اصلاح کند.
به این ترتیب، روند اصلاح حرکت باید توسط همان بازیکنی انجام شود که مرتکب خطا شده است.
اما در این مسابقه، تصمیم دیگری گرفته شد. داور مهره آبی را برداشت و آن را روی خانه ۱۸ قرار داد و اعلام کرد بازی باید از همان موقعیت ادامه پیدا کند.
آیا داور میتواند مهره را در خانه دیگری قرار دهد؟
این بخش، اصلیترین دلیل بحثبرانگیز شدن تصمیم داور بود.
در مواد مورد اشاره از قوانین IBF، بندی وجود ندارد که به داور اجازه دهد مهره زدهشده را از بار به یک خانه مشخص روی صفحه منتقل کند و بازی را از آن موقعیت ادامه دهد.
ماده ۱۷ نیز به تخلفاتی مانند زدن پیش از موعد ساعت و مجازاتهایی از جمله اخطار یا کسر زمان مربوط میشود، اما اختیاری برای تغییر دلخواه موقعیت مهرهها برای داور تعیین نکرده است.
به همین دلیل، تصمیم گرفتهشده در این مسابقه با پرسشهایی درباره نحوه اجرای قوانین IBF در مسابقات تختهنرد همراه شد.
چرا دانستن قوانین تختهنرد برای بازیکنان مهم است؟
این اتفاق یک نکته مهم را برای بازیکنان حرفهای و حتی کسانی که در مسابقات رسمی تختهنرد شرکت میکنند، روشن میکند. دانستن قوانین فقط وظیفه داور نیست.
بازیکنی که قوانین مربوط به حرکت غیرقانونی، ساعت، مهره زدهشده و نحوه اصلاح اشتباه را بداند، در صورت بروز چنین اتفاقاتی بهتر میتواند از حق خود دفاع کند.
در مسابقات حساس، یک تصمیم داوری میتواند روی روند بازی تاثیر زیادی داشته باشد. به همین دلیل، آشنایی با جزئیات قوانین IBF میتواند به اندازه شناخت تاکتیکها و تکنیکهای بازی اهمیت داشته باشد.
جمعبندی
اتفاق رخداده در این مسابقه، نمونهای قابل توجه از اهمیت قوانین داوری در تختهنرد است. بازیکن سفید پس از زدن مهره آبی، آن را روی بار قرار نداد و ساعت را زد. پس از آن نیز داور به جای اصلاح حرکت از طریق بازگرداندن ساعت، مهره را روی خانه ۱۸ قرار داد.
این تصمیم باعث شد موضوع حرکت غیرقانونی در تختهنرد و نحوه برخورد با آن دوباره مورد توجه قرار بگیرد. بررسی مواد ۵.۳، ۱۴.۵، ۱۴.۷ و ۱۷ قوانین IBF نیز نشان میدهد که آشنایی دقیق با مقررات میتواند در چنین موقعیتهایی اهمیت زیادی داشته باشد.
